10 حقیقت جذاب درباره مردعنکبوتی نوآر که پیش از تماشای سریال باید بدانید

اگر مرد عنکبوتی نوآر را فقط یک نسخه تیره‌ و تاریک‌تر از اسپایدرمن دنیای اصلی می‌دانید، بد نیست قبل از تماشای سریال کمی دقیق‌تر با او آشنا شوید.

احتمالا با بالا گرفتن محبوبیت و تب و تاب سریال مردعنکبوتی نوآر برایتان سوال شده که دقیقا این شخصیت چه تفاوتی با مردعنکبوتی اصلی دارد؟ شخصیت مردعنکبوتی نوآر در دنیایی متفاوت از فضای همیشگی کامیک بوک‌های مارول شکل گرفته است. جهان نوآر یادآور جهانی است که حال‌وهوای دهه ۳۰ میلادی، بحران اقتصادی، پرونده‌های جنایی و فساد شهری را به تصویر می‌کشد که در دل این فضای تاریک و زننده، قهرمانی نقاب‌دار یک تنه و سرخود به مبارزه مشغول است.

پیتر پارکر(مردعنکبوتی نوآر) مثل پیتر پارکر دنیای اصلی(دنیای 616 مارول) زندگی و حرفه ابرقهرمانی‌اش را  با اتفاقی تلخ شروع می‌کند که به نتیجه می‌رسد که: «قدرت زیاد، مسئولیت زیادی به همراه دارد». با این حال مسیر پیتر پارکر و نیویورکی که او در آن زندگی می‌کند زمین تا آسمان با چیزی که پیتر پارکر دنیای اصلی تجربه می‌کند فرق دارد؛  مبارزات او در جهانی  خشن‌تر و واقع‌گرایانه‌تر روایت می‌شود.

اگر دوست دارید تا درمورد این شخصیت اطلاعات بیشتری کسب کنید و با ذهنی بازتر به تماشای سریال مردعنکبوتی نوآر بشینید، در ادامه این مطلب از مجله سینمایی مستر دیالوگ،  10 نکته مهم درباره خاستگاه، توانایی‌ها و فضای داستانی این شخصیت را باهم مرور می‌کنیم.

1.خاستگاه مردعنکبوتی نوآر

• نخستین کمیک مرد عنکبوتی نوآر: سال 2008
• شماره جهان: 90214
• ریشه لغت: ریشه در کلمه فرانسوی Noir به معنای  سیاه
• خالق: دیوید هان

کمیک‌های «نوآر» (Noir) برای نخستین‌بار در سال 2008 توسط کمپانی مارول منتشر شدند. روایت و فضای این کمیک‌ها  در آمریکا در دهه 1930 و هم‌زمان با رکود بزرگ اقتصادی می‌گذرد.

واژه نوآر در اصل به ژانری در سینما اشاره دارد که با حال‌وهوای تیره، روایت‌های جنایی و حضور گانگسترها در سطح شهر شناخته می‌شود و ریشه آن از کلمه فرانسویِ «Noir» به معنی «سیاه» می‌آید. مارول در این مجموعه تلاش کرد عناصر داستان‌گویی نوآر و ادبیات پالپ فیکشنی (همان مجلات ارزان‌ قیمتی که سال‌ها میزبان قصه‌های کارآگاهی و جنایی بودند) را با شخصیت‌های شناخته‌ شده خود ترکیب کند.

ایده اولیه این خط داستانی را «فابریس ساپولسکی»، سردبیر مجله فرانسوی Comic Box مطرح کرد و در سال 2006 پیشنهاد نسخه‌ای از اسپایدرمن در دهه 1930 را به نویسنده کمیک «دیوید هاین» ارائه داد. نتیجه این پیشنهاد، انتشار کمیک «مرد عنکبوتی نوآر» در سال 2008 بود؛ مجموعه‌ای که طبق اعلام مارول در جهان شماره 90214 جریان دارد.

2.قدرت‌ها و توانایی‌های اسپایدرمن نوآر

اسپایدرمن نوآر از نظر توانایی‌، شباهت زیادی به نسخه کلاسیک خود در دنیای اصلی مارول دارد. او از نیروی بدنی بالا، سرعت، واکنش‌های سریع، استقامت و چابکی برخوردار است و به مانند پیتر پارکر «حس عنکبوتی» نیز پیش از نزدیک شدن و تجربه خطر، به او هشدار می‌دهد.

پیتر پارکر مانند دیگر نسخه‌های مرد عنکبوتی، توانایی چسبیدن به سطوح عمودی و افقی را هم دارد؛ با این حال او در مقایسه با پیتر پارکر خیلی کمتر از قابلیت خزیدن بر روی در و دیوار استفاده می‌کند و بیشتر با حرکات سریع و سبک پارکور شناخته می‌شود.

اگر از شباهت‌ها گذر کنیم، پیتر پارکر یک تفاوت مهم  با پیتر پارکر دارد و این تفاوت مهم در شیوه تاراندازی است: بدنش تارهای عنکبوتی ارگانیک تولید می‌کند و این تارها مستقیماً از مچ دست‌هایش خارج می‌شوند و بنابراین مثل پیتر پارکر دنیای اصلی در کمیک‌ها از وب شوتر استفاده نمی‌کند.

3. نگاه متفاوت مرد عنکبوتی نوآر به عدالت

برخلاف بسیاری از نسخه‌های مرد عنکبوتی، پیتر پارکر با این باور شناخته‌ شده بزرگ نشد که «قدرت بیشتر، مسئولیت بیشتری به همراه دارد». تجربه زندگی او در نیویورک دهه 1930، آن هم در دوره‌ای پر از فقر، فساد و خشونت، نگاه متفاوتی به او داد. پس از قتل خشونت آمیز و تروماتیک عمویش، پیتر به این نتیجه رسید که قدرت، در بسیاری از مواقع، ابزار فساد می‌شود و وقتی از حد بگذرد، مردم باید در برابر آن بایستند. به همین دلیل، عدالت‌ خواهی او فقط از حس وظیفه نمی‌آید، بلکه ریشه در خشم، تجربه شخصی و میل به مقابله با ساختارهای فاسد دارد.

این نگاه تلخ پیتر پارکر در دنیای کلاسیک و نوآر مارول، در روابط او با نزدیکانش هم دیده می‌شود. پیتر در آغاز مسیرش متوجه شد که اعتماد کردن در دنیای او کار ساده‌ای نیست. او در ابتدای مسیر کاری و حرفه‌ای خود متوجه می‌شود که «بن یوریک»، روزنامه‌نگار حرفه‌ای شهر نیویورک،  که به نوعی الگوی او در مسیر کاری بوده، متفاوت با چیزی است که تصورش را می‌کند. او خیلی زود به این موضوع پی می‌برد که یوریک به اعتیاد گرفتار شده و برای این‌که جنس برای اعتیادش جور کند، اطلاعات مجرمین را با هدف اخاذی کردن نشر می‌دهد! همین تجربه به پیتر ثابت کرد که مرز میان حقیقت، عدالت و فساد هرگز روشن نیست.

پیتر پارکر در دنیای نوآر در آغاز مسیرش متوجه شد که اعتماد کردن در دنیای او کار ساده‌ای نیست.

حس مبارزه پیتر پارکر در دنیای نوآر با دنیای اصلی(616) تفاوت‌های زیادی دارد. در دنیای اصلی پیتر پارکر وقتی قاتل عموی خود را پیدا می‌کند، به این نتیجه می‌رسد که خشم انتقام جویانه راهی به جایی نمی‌برد و در لحظه آخر تصمیم می‌گیرد تا با کشتن او وارد مسیری بی‌بازگشت نشود.  اما پیتر پارکر در دنیای نوآر در راستای عدالت تصمیم می‌گیرد تا از دارودسته گابلین که عمو بن را به قتل رسانده‌اند، انتقام خودش را بگیرد.

4. نحوه تبدیل پیتر پارکر به مردعنکبوتی در دنیای نوآر

پیتر پارکر در این دنیا یک کودک یتیم است که با عمو بن و زن‌ عمویش زندگی می‌کند. زن‌ عمو مِی در نسخه نوآر یک فعال سیاسی است؛ مدام میان مردم می‌رود و درباره عدالت و برابری اجتماعی حرف می‌زند. عمو بن هم کارگری مسئولیت‌ پذیر در کارخانه است و دیگر کارگران را تشویق می‌کند تا برای گرفتن حق‌ و حقوقشان دست به اعتصاب بزنند. همین موضع‌گیری‌ها برای رئیس کارخانه، «نورمن آزبورن» که او را با لقب «گابلین» می‌شناسند، تهدید محسوب می‌شود؛ به همین دلیل آزبورن افرادش را می‌فرستد تا عمو بن را از میان بردارند.

ماجرای تهدیدهای آزبون نسبت به عمو بن به همین‌جا ختم نمی‌شود و گابلین حتی به «والچر» دستور می‌دهد با عمو بن به شکلی فجیع برخورد کند و او را به قتل برساند. والچر در دنیای کمیک مرد عنکبوتی نوآر شبیه موجودی عجیب‌ الخلقه است که گذشته او و مهارتش به حضور در دنیای سیرک گره خورده است.

بعد از کشته شدن عمو بن، پیتر تصمیم می‌گیرد تا راه عمو بن را در مسیر عدالت خواهی و مبارزه با ظلم و فساد سیستماتیک ادامه دهد. او به روزنامه «دیلی بیوگل» می‌پیوندد تا با تحقیق و گزارش‌ نویسی، رد گابلین و شبکه‌اش را پیدا کند و پرده از کارهایشان بردارد.

در جریان تعقیب و گریز گابلین است که با محموله‌ای از اشیای باستانی و عتیقه روبه‌رو می‌شود؛ محموله‌ای که افراد گابلین مخفیانه وارد نیویورک کرده‌اند. در این میان، یک مجسمه بت‌ مانند با شکل عنکبوت می‌شکند و چند عنکبوت غیرعادی از داخل آن بیرون می‌ریزند. یکی از آن‌ها پیتر را نیش می‌زند؛ پیتر بیهوش می‌شود و در حالت خواب، رؤیای «خدای عنکبوتی» را می‌بیند! او پس از این‌که بیدار می‌شود به این موضوع پی می‌برد که به قدرت‌های فرابشری و عنکبوتتی دست پیدا کرده است.

5. پیتر پارکر دشمنان خود را می‌کشد!

حتما به خاطر دارید که پیتر پارکر دنیای اصلی و دنیای سینمایی مارول، خط قرمزی برای نکشتن دشمنانش دارد؛ اما پیتر پارکر نسخه نوآر هیچ ترسی از کشتن دشمنانش ندارد. او حتی عدالت واقعی را در محو کردن دشمنانش می‌بیند. مردعنکبوتی نوآر برای نخستین بار در سری کمیک بوک‌های نوآر 2008، والچر را می‌کشد. در این مجموعه کمیک والچر قصد داشت تا زن عمو می را بکشد و پیتر از راه می‌رسد و یک گلوله حروم او می‌کند! البته زن عمو می پس از این اتفاق او را سرزنش می‌کند که چرا فردی که تسلیم شده را کشته است(منبع).

در ادامه مجموعه کمیک مردعنکبوتی نوآر 2008، او نورمن آزبورن(گرین گابلین) را تعقیب می‌کند و دقیقا زمانی که فرصتش را دارد تا او را بکشد از تصمیم خود صرف نظر می‌کند، و به نتیجه می‌رسد که شاید بهترین نوع عدالت این است که آزبورن را پشت میله‌های زندان بیندازد.

در مجموعه کمیک‌های دیگری مثل  Eyes Without A Face، نیز اسپایدرمن هنگامی که دکتر اختاپوس را از یقه بلند کرده است، به حدی گردن او را فشار می‌دهد که تقریبا هر لحظه ممکن است که او کشته شود. همچنین پیتر پارکر در برخی از کمیک‌های نوآر هیچگونه مداخله‌ای در هنگام کشته شدن دشمنانش به دست دیگر دشمنانش نمی‌کند!

6. مبارزه مردعنکبوتی نوآر با حزب نازی

در جریان Spider-Man Noir Volume 1، پس از کشته شدن نورمن آزبورن توسط کریون، داستان به شکل دیگری روایت می‌شود. در بهار همان سال رزولت به ریاست جمهوری می‌رسد و در نقطه مقابل حزب نازی و هیتلر در اروپا در حال اوج و قدرت گرفتن هستند.  همزمان با این موضوع زن عمو می به فعالیت خود به عنوان فعال سیاسی ادامه می‌دهد. پنلی از تاثیرگذاری حضور هیتلر و نازی‌ها بر دنیای اسپایدرمن نوآر را می‌توانید در عکس زیر مشاهده کنید:

7. لباس مخصوص و متفاوت اسپایدرمن نوآر

ظاهر و تجهیزات مرد عنکبوتی نوآر تفاوت محسوسی با پیتر پارکر دنیای اصلی مارول دارد. لباس او بیشتر به پوشش معمول دهه 1930 شباهت دارد و در کنار آن از یک کت بلند استفاده می‌کند؛ انتخابی که کاملاً با فضای تیره و جنایی این نسخه هماهنگ است. مهم‌ترین بخش این کاستوم، ماسک اوست؛ ماسکی که از کلاه محافظ و عینک خلبانیِ متعلق به عمو بن ساخته شده، همان وسایلی که او در دوران جنگ جهانی اول استفاده می‌کرد. همین جزئیات، به لباس نوآر هویتی شخصی‌تر و متفاوت‌تر می‌دهد.

جنس کاستوم مردعنکبوتی نوار از کولار است؛ ماده‌ای سبک و بسیار مقاوم که باعث می‌شود لباس در برابر انفجار و حتی شلیک گلوله تا حدی دوام بیاورد. مرد عنکبوتی در این نسخه فقط به توانایی‌های بدنی خود متکی نیست و در استفاده از سلاح‌های گرم هم مهارت بالایی دارد. در بعضی داستان‌ها دیده‌ایم که او هفت‌ تیر یا مسلسل دستی با خود حمل و در نبرد با خلافکاران از آن‌ها استفاده می‌کند!

8. حضور مرد عنکبوتی نوآر در تلویزیون، سینما و بازی‌ها

اولین حضور اسپایدرمن نوآر در دنیای بازی به اثر Spider-Man: Shattered Dimensions (مرد عنکبوتی: دنیاهای از هم گسیخته) باز می‌گردد؛ جایی که کریستوفر دنیل بارنز (صداپیشه باسابقه انیمیشن‌ های مرد عنکبوتی) به این شخصیت جان تازه‌ای بخشید. بسیاری از مخاطبین ایرانی تا پیش از انتشار این بازی، آشنایی با اسپایدر نوآر نداشتند. مراحل این نسخه براساس فضایی تاریک، تعقیب‌وگریزهای در سایه و تمرکز جدی روی مخفی‌کاری طراحی شده بود که خود این موضوع باعث شد تا مخاطب با هویت نوآر همراه شود.

بعدتر این شخصیت را در چند بازی دیگر مثل LEGO Marvel Super Heroes 2 و عناوین مشابه، در قالب یک شخصیت قابل آزادسازی دیدیم. در تلویزیون هم این شخصیت بی‌سروصدا نماند و در انیمیشن سریالی Ultimate Spider-Man (مرد عنکبوتی نهایی) طی چند قسمت حضور داشت.

اما بدون شک معروف‌ترین و محبوب‌ترین حضور غیرکمیکی اسپایدر نوآر، به انیمیشن سینمایی تحسین‌ شده Spider-Man: Into the Spider-Verse (مرد عنکبوتی: سفر به درون دنیای عنکبوتی) برمی‌گردد؛ جایی که او یکی از کاراکترهای کلیدی داستان بود و نیکلاس کیج صداپیشگی‌اش را بر عهده داشت.

از طرف دیگر، بعد از اینکه در سال 2024 خبر همکاری سونی با Amazon Prime Video برای ساخت سریال لایو اکشن «مرد عنکبوتی نوآر» منتشر شد، حالا همین چند وقت پیش در خرداد 1405 این سریال بالاخره منتشر شد و توجه زیادی هم به خودش جلب کرد.

ما پیش‌تر در مستر دیالوگ سراغ نقد سریال مردعنکبوتی نوآر رفتیم؛ اگر هنوز برایتان سوال است که نسخه سیاه‌وسفید را ببینید یا رنگی، این مطلب دقیقاً برای همین تصمیم‌گیری نوشته شده است.

9. الهام صدای مردعنکبوتی نوآر از هامفری بوگارت

شاید تعجب کرده‌اید که چقدر صدای نیکلاس کیج در انیمیشن مردعنکبوتی و سریال Spider-Noir متفاوت با صدای واقعی اوست. نیکلاس کیج در ارتباط با این موضوع در مصاحبه‌ای اعلام کرد که  از نوع بازی و لحن حرف زدن «هامفری بوگارت» بازیگر اسطوره های دهه های 30 و 40 سینمایی گانگستری آمریکا الهام گرفته است.

10. مرگ و بازگشت مرد عنکبوتی نوآر؛ وقتی «خدای عنکبوتی» دوباره او را برگرداند

یکی از عجیب‌ترین (و البته مهم‌ترین) اتفاقات در سرگذشت مرد عنکبوتی نوآر این است که او یک‌بار واقعاً کشته شد؛ اما ماجرا همان‌جا تمام نشد و کمی بعد، دوباره به داستان‌ها برگشت.

در شماره 1 رویداد «قیامت عنکبوتی» (Spider-Verse/Spider-Geddon: Day of the Dead) می‌بینیم که پس از بازگشت مورلان (یکی از اعضای ارشد خاندان خون‌آشام و بی‌رحم وارثان) از طریق محفظه کلون‌ سازی اختاپوس برتر (Superior Octopus)، اسپایدرمن نوآر دست به یک حرکت کاملاً قهرمانانه می‌زند: او برای نابودی مورلان، از یک سلاح انفجاری استفاده می‌کند تا او را از میان بردارد؛ اما نتیجه تلخی رقم می‌خورد، خود اسپایدرمن هم در همان انفجار کشته می‌شود.

پس از این اتفاق مورلان نه‌تنها نابود نمی‌شود، بلکه انرژی درونی عنکبوتی/توتم (Totem) مربوط به مرد عنکبوتی نوآر، او را قوی‌تر و مهارنشدنی‌تر می‌کند؛ یعنی مرگ نوآر عملاً به بهای تقویت یکی از خطرناک‌ترین دشمنان تمام می‌شود.

اما در ادامه ورق برمی‌گردد. در شماره 5 از سری جدید «دنیای عنکبوتی» (Spider-Man/Spider-Verse) مسیر روایت کمیک به طور کامل عوض می‌شود. آنجا مشخص شد وقتی مرد عنکبوتی نوآر در وضعیت مرگ قرار داشته، خدای عنکبوتی سراغش آمده و او را دوباره زنده کرده و به او این پیام روشن را داده است: «هنوز به تو نیاز است.»

جمع بندی

مرد عنکبوتی نوآر نسخه‌ای تاریک از پیتر پارکر در دهه ۳۰ میلادی است؛ قهرمانی که در شهری آلوده به فساد می‌جنگد و نگاهش به «مسئولیت» زمینی‌تر و خشن‌تر از اسپایدرمن کلاسیک است. خاستگاهش با مرگ عمو بن و نیش عنکبوت مقدس گره خورده و کاستوم کولاری، کت بلند و عینک خلبانی به‌جامانده از عمو، او را از مردعنکبوتی کلاسیک متمایز می‌کند؛ حتی گاهی او برخلاف پیتر پارکر دنیای اصلی از سلاح گرم هم استفاده می‌کند. از گیم تا Spider-Verse و سریال جدید مردعنکبوتی، محبوبیت این شخصیت به مرور افزایش یافته است. در این محتوا تلاش کردیم تا به دنیای این شخصیت نگاهی بیندازیم. در انتها خوشحال می‌شویم تا برای ما بنویسید که  آیا با شخصیت اسپایدر نوآر ارتباط برقرار می‌کنید؟ چه چیزی از دنیای این شخصیت برای شما جذاب است؟