هروقت که صحبت از دیالوگ های ماندگار سینمای جهان میشود، بیاختیار نظر ما به سمت سینمای هالیوود، سینمای مستقل آمریکا و بریتانیا جلب میشود؛ اما سینمای ایران سرشار از لحظات و دیالوگهای ماندگاری است که هر یک به بخشی از حافظه جمعی و خاطرات ما تبدیل شدهاند. در ادامه در این بلاگ پست از مجله سینمایی مستر دیالوگ قصد داریم تا با دیالوگ های ناب برای استوری از دل سینمای ایران، خاطره سازی کنیم.
تاثیرگذارترین دیالوگ های سینمای ایران
به سالهای اخیر سینمای ایران و افت تولیدات داخلی نگاه نکنید. مطمئن هستیم که با نگاهی به حجم انبوهی از فیلم های کمدی ایرانی، به این موضوع فکر میکنید که چرا اینقدر سینمای ایران افت داشته و چرا تا به این حد ما شاهد آثار کم ارزش هستیم. با این حال اگر به سیر تاریخی سینمای ایران نگاهی داشته باشیم، متوجه خواهیم شد که در طول تاریخ چه پیش از انقلاب 57 چه پس از آن، آثار باارزش و به شدت خوبی تولید شدهاند که تماشای هر یک نه تنها میتواند مخاطب را سرگرم کند بلکه عموما پیامی اخلاقی یا درسی مهم در دل آنها نهفته است.
دیالوگ های ماندگار سینمای ایران که در لیست پیش رو آنها را مشاهده خواهید کرد، بخشی از حضور و قدرت فیلمنامه نویسان ایرانی را به شما میتواند نشان دهد. تلاش کردیم تا بهترین و مهمترین دیالوگها را انتخاب کنیم تا شما عزیزان بتوانید این دیالوگها را به شکل نوشته، عکس و نمونهای برای استوری ذخیره کنید.
1. دیالوگ ماندگار از فیلم رگ خواب
دقت کردین آدما تو ارتباطشون از یه جایی ناخودآگاه بجای “شما” میگن “تو”؟ عجیبهها …
2. دیالوگ تلخ و سیاسی از عزت الله انتظامی
فكر و ذكرمان شد كسب آبرو، چه آبرويي، مملكت رو تعطيل كنيد، دارالايتام داير كنيد درست تره. مردم نان شب ندارند، شراب از فرانسه ميآيد، قحطي است، دوا نيست، مرض بيداد ميكند، نفوس حقالنفس ميدهند، باران رحمت از دولتي سرقبله عالم است و سيل و زلزله از معصيت مردم. ميرغضب بيشتر داريم تا سلماني. سر بريدن از ختنه سهلتر. ريخت مردم از آدميزاد برگشته، سالك بر پيشاني همه مهر نكبت زده، چشمها خمار از تراخم است، چهرهها تكيده از ترياك.
این دیالوگ شاهکار از فیلم حاجی واشنگتن، ساخته علی حاتمی، با بازی فراموشنشدنی عزتالله انتظامی در نقش حاجی واشنگتن، یکی از دیالوگ های ماندگار ایرانی را رقم میزند. فیلم تلاش میکند تا داستانی را از نخستین سفیر ایران در ایالات متحده در دوره قاجار روایت کند؛ دورهای که ایران درگیر فقر، بیماری و فساد بوده و در چنین زمانی که تقریبا ایران به علت مشکلات ساختاری در حال فروپاشی است، مفاهیم نوین دیپلماسی در تقابل با ساختار سنتی و پوسیده آن زمان قرار میگیرند.
این دیالوگ، زبان حال کشوری را بیان میکند که ظاهرش حفظ آبروست، اما در باطن با مشکلات عمیق اقتصادی، بهداشتی و اجتماعی دستوپنجه نرم میکند. جملاتی مثل «مردم نان شب ندارند، شراب از فرانسه میآید» و «میرغضب بیشتر داریم تا سلمانی» نقدی کوبنده به فاصله طبقاتی، بیعدالتی و بیتوجهی حاکمان است. شاید در فضای کنونی و با حجم مشکلاتی که در کشور وجود دارد بیش از هر زمانی با این دیالوگ ارتباط برقرار کنیم.
3. دیالوگ سیاسی مریلا زارعی در فیلم گزارش یک جشن
شما مردم رو به حال خودشون بذارین. خودشون میتونن از آیینهاشون محافظت کنن.
4. شاهکار درباره الی
یه پایان تلخ بهتر از یه تلخی بی پایانه.
همه ما احتمالا روی این موضوع اتفاق نظر داریم که اصغر فرهادی با ساخت فیلم درباره الی، یک شاهکار و اثری ماندگار را خلق کرد. فیلم درباره الی نگاهی دقیق و موشکافانه به روابط انسانی، قضاوتهای شتابزده و اخلاق جمعی جامعه میاندازد. داستان فیلم با سفر چند خانواده به شمال آغاز میشود؛ سفری که در ظاهر دوستانه و مفرح است، اما بهتدریج با ناپدید شدن یکی از شخصیتها، به بحرانی اخلاقی تبدیل میشود. شخصیت “الی”، که حضورش از ابتدا با رمز و راز همراه است، محور اصلی سوالات و شکهاییست که بین افراد شکل میگیرد.
شاید چیزی که سبب شد تا درباره الی به نوعی به الگویی برای سینمای جدید ایران بدل شود، نگاه ظریف فرهادی است. فرهادی با ظرافت، فضای داستان را از حالتی آرام به تنش سوق میدهد؛ به گونهای که شما آهسته آهسته متوجه خواهید شد که همه چیز به آرامشی پیش از شلیک شدن گلوله شباهت دارد! فرهادی تلاش کرده است تا از طریق جزئیات دقیق، اضطراب و فشار روانی را به تماشاگر منتقل کند. یکی از ویژگیهای برجسته فیلم، دیالوگهای طبیعی، بازیهای یکدست گروه بازیگران و روایت چندلایه آن است که امکان تفسیرهای مختلف را فراهم میکند.
5. فیلم تلخ و تاثیرگذار عصبانی نیستم
بگو بارون بیاد آروم میشم
+ آروم باش بارون می شم
6. تنگه ابوقریب – جواد عزتی
جنگ برنده نداره، اونایی تو جنگ برنده اند که اسلحه میفروشن. اونا میخوان که از تنگه رد بشن؛ اما نمیدونن که که باید اول از روی جنازه ما رد بشن.
تنگه ابوقریب، روایتی ناکام کننده، جسورانه و تا حدی دقیق از یکی از عملیاتهای مهم جنگی در دوران دفاع مقدس محسوب میشود. این فیلم که ما آن را یکی از بهترین فیلم های جنگی ایرانی میدانیم، تنها قصد ندارد تا تصویری از فضای جنگ و جبهه را به تصویر بکشد؛ بلکه اگر کمی در درون مایه و محتوای آن متمرکز شویم متوجه خواهیم شد که مفاهیمی همچون نوع دوستی، تاب آوری و… مورد توجه قرار گرفته است.
7. دیالوگ تلخ رضا عطاران در فیلم خوابم میاد
هم هستی هم نیستی. این بی فکری و بی وزنیه تو خواب که چیزی از دور وَرت نمیفهمی رو با هیچی تو دنیا عوض نمیکنم. ولی کاریش نمیشه کرد. باید بیدار شیم. مشکله منم همیشه …… درست از همین جا شروع میشه. وقتی چشامو باز میکنم، وقتی متوجه میشم هنوز زندم، دوباره تنهام. مجبورم ادامه بدمو چیزی ام راضیم نمیکنه، حتی کار هر روزهای که انتظارمو میکشه و یه وقتی عاشقش بودم.
8. جدایی نادر از سیمین؛ فیلمی دیگر از اصغر فرهادی
جدایی نادر از سیمین، اثر دیگری از اصغر فرهادی بود که توانست توجه فیلمبازان داخلی، منتقدین و جشنوارههای داخلی و بین المللی را به سمت خود جلب کند. در جدایی از فیلم جدایی نادر از سیمین، یکی از دیالوگ های ماندگار غمگین توسط شهاب حسینی گفته میشود:
من همه زندگیمو باختم. منو از حبس میترسونی؟ برو از خدا بترس.
9. شبهای روشن – هانیه توسلی
میدونی همه فکر میکنن اگه حس واقعیشون رو نشون بدن همه چی به هم میریزه، هیچ کس حرف دلش رو راحت نمیزنه خب اگه نمیخواد میتونه همون شب اول، همون لحظه اول بیاد و بگه.
اگر به دیالوگ های سینمای جهان علاقمند هستید، بیشتر بخوانید: 10تا از بهترین دیالوگ های تاریخ سینما
10. فیلم آدر برفی- داریوش ارجمند
اینجا نمیشه به کسی نزدیک شد. آدما از دور دوست داشتنی ترن … اگه دو نفر به قیمت دوستی مجبور شن به هم دروغ بگن بهتره تنهایی بشینن و به چیزایی که دوست دارن فکر کنن؛ تو این دیار، برد با اوناییه که از مخشون کار میکشن. بخوای از دلت مایه بذاری سوختی ..
11. بارکد؛ بهرام رادان
آدما بدون غذا بیست روز دووم میارن، بدون آب دو روز، بدون اکسیژن چند دقیقه، اما بدون امید لحظهای دووم نمیارن. کسی که امید به زندگی رو به آدم میده بیشترین لطف رو در حقش کرده.
12. آژانس شیشهای – رضا کیانیان
دهه ات گذشته مربی، اگه اون اسلحه دستت نباشه کی به حرفت گوش میده؟ اینه که برات زور داره، یه دهه حرف زدی ساکت بودیم، کری خوندی ساکت بودیم، گرفتی ساکت بودیم، پس دادی ساکت بودیم، حالا اجازه بده ما حرف بزنیم، خانوما آقایون دوست دارین یکی از این کشورها دوباره به ما حمله کنه؟ دوست دارید جنگ بشه؟ ثبات، دهه ما دهه ثباته، امنیت، این کشور کی باید روی امنیت رو ببینه؟ کی باید روی ثبات رو ببینه؟ اون پسرتو کی باید بتونه برای آینده اش برنامه ریزی کنه؟ دهه من هم نیست!
13. فیلم بازنده؛ قاسم جعفری
یکی دیگر از دیالوگ های ماندگار کوتاه از سینمای ایران به فیلم بازنده اختصاص دارد:
جایی که همه چی غلطه درست بودنم غلطه.
14. دیالوگ عاشقانه مدار صفر درجه
تو را به جای همه ی روزگارانی که نمی زیسته ام دوست می دارم
برای خاطر عطر گستره ی بیکران و برای خاطر عطر نان گرم
برای خاطر برفی که آب می شود، برای نخستین گل
برای خاطر جانوران پاکی که آدمی نمی رماندشان
تو را برای دوست داشتن دوست می دارم
تو رابه جای همه ی زنانی که دوست نمی دارم دوست می دارم
15. فیلم سوته دلان
چشم شیطون کر توپ توپم ، این مالو منال مفتی همچین هلو برو تو گلو گیر نیومد ، حاصل یک عمر جوب گردیه ، آقامون ظروفچی بود خودمون شدیم جوب چی ، آقا مجید ظروفچی جوب چی ، میخه زنگ زده ، زنجیره زنگ زده ، تارزانه زنگ زده ، ساعته زنگ زده ، حواستو جمع کن ساعت زنگ زده دیگه زنگ نمیزنه چون زنگاشو زده.
جمع بندی
در این بلاگ پست از مجله سینمایی مستر دیالوگ تلاش کردیم تا با تعدادی از دیالوگ های ماندگار ایرانی خاطره بازی کنیم. این بلاگ پست به مرور زمان آپدیت خواهد شد. با این حال دوست داریم برای ما بنویسید که شما با چه دیالوگی در سینمای ایران بیشتر از همه حال کردهاید؟ اگر بخواهید دیالوگی برای ما بنویسید، آن دیالوگ چیست؟ منتظر نظرات ارزشمند شما عزیزان هستیم.